Kıbrıs Rum Yönetimi, Türkiye’ye karşı üslerini çeşitli ülkelere açan İsrail’in öncülüğünde, Fransa ile birlikte Güney Kıbrıs’a Fransız ordusunun kalıcı olarak yerleşmesini sağlayacak Kuvvetler Statüsü Sözleşmesi’ni (SOFA) imzaladı. Rum yönetimi, anlaşmayı “insani amaçlar” doğrultusunda savunsa da, bu durum 1960 yılında Türkiye, Yunanistan ve İngiltere arasında imzalanan garantörlük anlaşmasına aykırılık teşkil ediyor.
Anlaşma, Avrupa Birliği’nin gayri resmi savunma bakanları zirvesi vesilesiyle gerçekleştirilen bir törenle, Fransa Silahlı Kuvvetler Bakanı Catherine Vautrin ile Rum Savunma Bakanı Vasilis Palmas arasında imzalandı. Üç ay önce, Rum lider Nikos Hristodulidis ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un stratejik işbirliği çerçevesinde SOFA anlaşmasının imzalanacağına dair bir açıklama yapılmıştı. Fransa, mart ayından bu yana Kıbrıs’ta bir hava savunma birliği bulunduruyordu; bu birlik, bir İran kamikaze dronunun Rum yönetimindeki İngiliz hava üssü pistine düşmesinin ardından bölgeye gönderilmişti.
Fransa, özellikle Ortadoğu’da eski sömürge toprakları Suriye ve Lübnan’da yeniden etkili olmanın yollarını arıyor ve bu çerçevede kalıcı askeri varlık oluşturma isteğini sürdürüyor. Paris yönetimi, Rumların Mari kasabasındaki askeri limanı ve Baf’taki Andreas Papandreu askeri üssünü kullanma hakkına sahip olmayı hedefliyor. Rum yönetimi de Türkiye’ye karşı bir cephe oluşturmak amacıyla Batı ülkelerine topraklarını açıyor. Fransa, bu üslenmenin yanında Rum ordusunu da modern silahlarla donatmaya devam ediyor. Eski Sovyet silahları kullanan Rum ordusu, Fransa’dan savaş helikopterleri ve hava savunma sistemleri satın alarak modernizasyon sürecine girdi.
Öte yandan, KKTC Başbakanı Ünal Üstel, Fransa ile Kıbrıs Rum Yönetimi arasında imzalanan askeri işbirliği anlaşması hakkında yaptığı açıklamada, SOFA Sözleşmesi’nin yalnızca Kıbrıs Türk halkının değil, uzun vadede Kıbrıslı Rumların güvenliği açısından da risk oluşturduğunu vurguladı.
Bilgi Notu: SOFA anlaşması, ev sahibi ülke ile asker bulundurmak isteyen ülke arasında imzalanan ve askerlerin yetkileri, yükümlülükleri, ayrıcalıkları ile tabi olacakları hukuk sistemini belirlemeyi amaçlayan bir sözleşmedir. Kuvvetler Statüsü Sözleşmesi genellikle NATO ile asker bulundurduğu ülkelerle imzalanmaktadır.
